Z Wikipedii

5 grudnia jest 339. (w latach przestępnych 340.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 26 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	grudzień 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
29	30	1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	30	31	1	2

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny: Anastazy, Bartłomiej, Dalmacjusz, Dalmacy, Feliks, Gerald, Geraldyna, Jan, Juliusz, Kryspin, Kryspina, Krystyna, Mikołaj, Pelin, Pelina, Pęcisława i Sabbas.
• Haiti – Święto Odkrycia Haiti
• Tajlandia – Urodziny Króla, Dzień Ojca.
• ONZ – Międzynarodowy Dzień Wolontariusza ^[1]
• Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[2],^[3]
  • św. Jan Almond ( † 1612, męczennik )
  • bł. Filip Rinaldi
  • św. Kryspina
  • św. Krystian
  • św. Nicetiusz z Trier ( † 561 )
  • św. Sabas
  • św. Sigiramnus ( † 655, biskup z Tours )

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1830 – generał Józef Chłopicki został ogłoszony dyktatorem powstania listopadowego.
• 1848 – wladze pruskie zlikwidowały autonomiczne Wielkie Księstwo Poznańskie.
• 1862 – uruchomiono linię kolejową Kutno-Włocławek-Bydgoszcz Bielawy o długości 154,1 km.
• 1863 – Powstanie Styczniowe: zwycięstwo powstańców pod dowództwem pułkownika Karola Kality w bitwie pod Mierzwinem.
• 1906 – siostra Feliksa Kozłowska, założycielka mariawityzmu, została ekskomunikowana jako pierwsza kobieta w historii chrześcijaństwa.
• 1909 – Konwent Polonia i Korporacja Arkonia podpisały kartel wieczysty.
• 1915 – powstało Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie".
• 1929 – został powołany Centrolew.
• 1948 – oddano do użytku teatr w Grudziądzu.
• 1948 – w dodatkowym meczu o mistrzostwo Polski w piłce nożnej Cracovia pokonała Wisłę Kraków 3:1.
• 1953 – pułkownik Józef Światło poprosił o azyl w Berlinie Zachodnim.
• 1967 – w audycji telewizyjnej Po szóstej zadebiutowała Grupa Skifflowa No To Co.
• 1975 – oddano do użytku Dworzec Centralny w Warszawie.
• 1975 – 59 intelektualistów wysłało list do władz przeciwko zmianom w konstytucji PRL.
• 1982 – ukazał się pierwszy numer tygodnika Wprost.
• 1986 – premiera filmu animowanego Bolek i Lolek na Dzikim Zachodzie.
• 1992 – powstała pierwsza ogólnopolska telewizja prywatna Polsat.
• 1996 – Sejm przyjął ustawę o zawodzie lekarza.
• 1999 – powstała platforma telewizyjna Cyfrowy Polsat.
• 2001 – Wyższa Szkoła Morska w Gdyni została przekształcona w Akademię Morską w Gdyni.
• 2005 – przestały obowiązywać międzystrefowe numery kierunkowe.
• 2008 – Gdańsk: rozpoczęły się obchody jubileuszu 25. lecia przyznania Lechowi Wałęsie Pokojowej Nagrody Nobla.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1360 – Francja: wszedł do obiegu frank francuski.
• 1484 – papież Innocenty VIII wydał potępiającą czary bullę Summis desiderantes affectibus.
• 1492 – Krzysztof Kolumb dotarł do Haiti.
• 1560 – Karol IX został królem Francji.
• 1590 – Grzegorz XIV został wybrany papieżem.
• 1757 – wojna siedmioletnia: Fryderyk II pokonał pod Lutynią (Leuthen) wojska austriackie i zmusił je do ewakuacji ze Śląska.
• 1766 – Londyn: został założony dom aukcyjny Christie's.
• 1792 – George Washington został po raz drugi wybrany prezydentem USA.
• 1798 – miała miejsce bitwa pod Hasselt.
• 1813 – wojska Simona Bolivara pokonały Hiszpanów w bitwie pod Araure.
• 1865 – wojna Chile i Peru z Hiszpanią: Chile i Peru zawarły antyhiszpański sojusz.
• 1905 – Henry Campbell-Bannerman został premierem Wielkiej Brytanii.
• 1933 – zniesiono prohibicję w Stanach Zjednoczonych.
• 1934 – Włosi dokonali prowokacji na granicy z Etiopią w oazie Ueluel, czym doprowadzili do tzw. kryzysu abisyńskiego.
• 1936 – została rozwiązana Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka.
• 1941 – II wojna światowa: Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Finlandii, Węgrom i Rumunii.
• 1945 – u wybrzeży Florydy zaginęła eskadra pięciu amerykańskich samolotów torpedowo-bojowych Grumman TBF Avenger. Zdarzenie to wywołało powstawanie teorii dotyczących Trójkąta Bermudzkiego.
• 1952 – nad Londynem utworzył się wielki smog, który spowodował śmierć 12 tys. osób.
• 1957 – został zwodowany radziecki lodołamacz atomowy NS Lenin.
• 1965 – papież Paweł VI beatyfikował ojca Charbela Makhloufa, maronickiego zakonnika.
• 1965 – zostało ogłoszone orędzie 42 biskupów niemieckich jako odpowiedź na orędzie polskich biskupów.
• 1974 – na antenie BBC wyemitowano ostatni odcinek Latającego Cyrku Monty Pythona.
• 1990 – Salman Rushdie został skazany na karę śmierci.
• 1993 – burmistrz Wiednia Helmut Zilk został ciężko ranny w wyniku wybuchu listu-pułapki.
• 2000 – został wystrzelony izraelski satelita szpiegowski Eros A.
• 2003 – Rosja:
  • otwarto najdłuższy w kraju kolejowy Tunel Północnomujski.
  • w wyniku wybuchu bomby w pociągu na stacji Jessentuki w Kraju Stawropolskim zginęły 44 osoby, a 150 zostało rannych.
• 2005 – w Wielkiej Brytanii wszedł w życie Civil Partnership Act i zarejestrowano pierwszy związek osób tej samej płci.
• 2006 – Fidżi: doszło do wojskowego zamachu stanu.
• 2006 – w berlińskim ogrodzie zoologicznym urodził się niedźwiedź polarny Knut.
• 2009 – blisko 150 osób zginęło w pożarze klubu nocnego w Permie (Rosja).

[edytuj] Urodzili się

• 1377 – Jianwen, cesarz Chin (zm. 1402)
• 1389 – Zbigniew Oleśnicki, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (zm. 1455)
• 1443 – Juliusz II, papież (zm. 1513)
• 1782 – Martin Van Buren, amerykański prawnik, polityk, sekretarz stanu, wiceprezydent i prezydent USA (zm. 1862)
• 1820 – Afanasij Fet, rosyjski poeta (zm. 1892)
• 1830 – Christina Rossetti, angielska poetka pochodzenia włoskiego (zm. 1894)
• 1836 – Walery Antoni Wróblewski, polski generał, uczestnik powstania styczniowego i Komuny Paryskiej (zm. 1908)
• 1839 – George Custer, amerykański dowódca wojskowy, generał (zm. 1876)
• 1867 – Józef Piłsudski, polski polityk, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, minister spraw wojskowych, premier Polski (zm. 1935)
• 1870 – Vítězslav Novák, czeski kompozytor (zm. 1949)
• 1872 – Wincenty Styczyński, polski lekarz, polityk, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1922)
• 1879 – Clyde Cessna, amerykański producent samolotów (zm. 1954)
• 1886 – Rose Wilder Lane, amerykańska pisarka, dziennikarka (zm. 1968)
• 1889 – Damia, francuska aktorka, piosenkarka (zm. 1978)
• 1890 – Fritz Lang, austriacki reżyser filmowy (zm. 1976)
• 1892 – Julian Kulski, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1976)
• 1892 – Ferdinand Schörner, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy (zm. 1973)
• 1896 – Carl Ferdinand Cori, amerykański biochemik pochodzenia czeskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1984)
• 1896 – Stuart Heisler, amerykański reżyser filmowy (zm. 1979)
• 1897 – Nunnally Johnson, amerykański reżyser filmowy (zm. 1977)
• 1899 – Sonny Boy Williamson II, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1965)
• 1899 – Bolesław Woytowicz, polski pianista, kompozytor, pedagog (zm. 1980)
• 1901 – Walt Disney, amerykański producent filmowy (zm. 1966)
• 1901 – Werner Heisenberg, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)
• 1903 – Johannes Heesters, holenderski aktor, piosenkarz
• 1903 – Cecil Frank Powell, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1969)
• 1904 – Pierre Chenal, francuski reżyser filmowy (zm. 1990)
• 1906 – Otto Preminger, amerykański reżyser filmowy pochodzenia austriackiego (zm. 1986)
• 1907 – Alina Centkiewicz, polska pisarka (zm. 1993)
• 1910 – Abraham Polonsky, amerykański reżyser filmowy (zm. 1999)
• 1911 – Władysław Szpilman, polski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 2000)
• 1912 – Keisuke Kinoshita, japoński reżyser filmowy (zm. 1998)
• 1913 – Wanda Karczewska, polska pisarka (zm. 1995)
• 1914 – Stanisław Dygat, polski pisarz (zm. 1978)
• 1914 – Hans Hellmut Kirst, niemiecki pisarz (zm. 1989)
• 1916 – Hilary Koprowski, polski biolog, wirusolog, profesor Thomas Jefferson University
• 1921 – Marian Łącz, polski aktor, piłkarz, reprezentant Polski (zm. 1984)
• 1922 – Marian Michniewicz, polski biolog, fizjolog roślin (zm. 2008)
• 1923 – Władimir Tiendriakow, rosyjski pisarz (zm. 1984)
• 1925 – Anastasio Somoza Debayle, nikaraguański polityk, prezydent Nikaragui (zm. 1980)
• 1925 – Anna Świderkówna, polska filolog klasyczny, papirolog, biblistka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2008)
• 1926 – Emil Kiszka, polski lekkoatleta, sprinter, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 2007)
• 1927 – Rama IX, król Tajlandii
• 1928 – Barbara Krafftówna, polska aktorka
• 1929 – Stanisław Bareja, polski reżyser filmowy (zm. 1987)
• 1929 – Andrzej Falkiewicz, polski eseista, krytyk teatralny
• 1930 – Ginter Gawlik, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2005)
• 1930 – Władysław Loranc, polski dziennikarz, polityk, przewodniczący Radiokomitetu, minister-kierownik Urzędu do Spraw Wyznań
• 1931 – Ramolo Guerrieri, włoski reżyser filmowy
• 1932 – Sheldon Lee Glashow, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
• 1932 – Nadira, indyjska aktorka (zm. 2006)
• 1935 – Little Richard, amerykański piosenkarz, pianista
• 1934 – Art Davis, amerykański basista jazzowy (zm. 2007)
• 1934 – Joan Didion, amerykańska dziennikarka, pisarka
• 1936 – James Lee Burke, amerykański pisarz
• 1936 – Remigiusz Napiórkowski, polski pisarz
• 1937 – Ryszard Czerwiński, polski fotografik
• 1938 – Alois Brandstetter, austriacki pisarz
• 1938 – J.J. Cale, amerykański wokalista
• 1938 – Jacek Waltoś, polski malarz, grafik, rzeźbiarz
• 1945 – Adam Jamróz, polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu w Białymstoku, senator RP, sędzia Trybunału Konstytucyjnego
• 1945 – Mosze Kacaw, izraelski polityk, prezydent Izraela
• 1946 – José Carreras, hiszpański śpiewak operowy (tenor)
• 1946 – Mikołaj Grabowski, polski aktor, reżyser teatralny
• 1946 – Zdzisław Kamiński, polski ekonomista, dziennikarz, popularyzator nauki (zm. 1989)
• 1946 – Tadeusz Sławek, polski poeta, literaturoznawca, tłumacz
• 1947 – Żugderdemidijn Gurragczaa, mongolski kosmonauta
• 1948 – Andrzej Łuczak, polski szachista, mistrz międzynarodowy
• 1956 – Krystian Zimerman, polski pianista, dyrygent, laureat Konkursu Chopinowskiego
• 1962 – José Cura, argentyński śpiewak operowy (tenor)
• 1962 – Antonín Kasper, czeski żużlowiec (zm. 2006)
• 1963 – Eddie Edwards, brytyjski skoczek narciarski
• 1963 – Sławomir Matusz, polski poeta, krytyk literacki, dziennikarz
• 1965 – Johnny Rzeznik, amerykański muzyk zespołu Goo Goo Dolls
• 1966 – Patricia Kaas, francuska piosenkarka
• 1972 – Boris Kudlička, słowacki scenograf
• 1973 – Krystyna Dąbrowska, polska szachistka, arcymistrzyni
• 1973 – Patricio Borghetti, argentyński aktor, piosenkarz i model
• 1975 – Ronnie O'Sullivan, angielski snookerzysta, mistrz świata
• 1977 – Paddy Kelly, amerykański wokalista pochodzenia irlandzkiego zespołu The Kelly Family
• 1982 – Keri Hilson, amerykańska piosenkarka
• 1982 – Ján Mucha, słowacki piłkarz, bramkarz, reprezentant Słowacji
• 1983 – Monika Niedek, polska wokalistka zespołu Queens

[edytuj] Zmarli

• 1355 – Jan III, książę Brabancji (ur. 1300)
• 1560 – Franciszek II Walezjusz, król Francji (ur. 1544)
• 1624 – Gaspard Bauhin, szwajcarski lekarz, anatom, botanik (ur. 1560)
• 1770 – James Stirling, szkocki matematyk (ur. 1692)
• 1791 – Wolfgang Amadeusz Mozart, austriacki kompozytor (ur. 1756)
• 1860 – Friedrich Christoph Dahlmann, niemiecki historyk, polityk (ur. 1785)
• 1870 – Aleksander Dumas (ojciec), francuski pisarz (ur. 1802)
• 1891 – Piotr II, cesarz Brazylii (ur. 1825)
• 1895 – Pizi, wódz Siuksów (ur. 1840)
• 1913 – Jan Sten, polski chemik, pisarz, krytyk literacki, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1871)
• 1925 – Władysław Reymont, polski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1867)
• 1926 – Claude Monet, francuski malarz (ur. 1840)
• 1940 – Wiesław Chrzanowski, polski inżynier, profesor i rektor Politechniki Warszawskiej, minister przemysłu i handlu (ur. 1880)
• 1944 – Julian Grobelny, polski działacz socjalistyczny, przewodniczący Żegoty (ur. 1893)
• 1947 – William Thomas, amerykański socjolog (ur. 1863)
• 1950 – Aurobindo Ghose, indyjski filozof (ur. 1872)
• 1951 – Abanindranath Tagore, indyjski malarz, grafik (ur. 1871)
• 1963 – Huseyn Shaheed Suhrawardy, pakistański polityk, premier Pakistanu (ur. 1892)
• 1964 – Bogusław Sujkowski, polski pisarz (ur. 1900)
• 1965 – Joseph Erlanger, amerykański fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1874)
• 1968 – Ruben Simonow, rosyjski aktor (ur. 1899)
• 1969 – Claudius Dornier, niemiecki konstruktor samolotów, pionier lotnictwa (ur. 1884)
• 1973 – Robert Watson-Watt, szkocki inżynier, wynalazca radaru (ur. 1892)
• 1974 – Pietro Germi, włoski reżyser filmowy, aktor (ur. 1914)
• 1977 – Roland Kirk, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1936)
• 1977 – Aleksander Wasilewski, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (ur. 1895)
• 1979 – Józef Chałasiński, polski socjolog, profesor i rektor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1904)
• 1981 – Charles Barton, amerykański reżyser filmowy (ur. 1902)
• 1982 – Kazimierz Kluz, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1925)
• 1983 – Robert Aldrich, amerykański reżyser filmowy (ur. 1918)
• 1984 – Stanisław Zawadzki, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister pracy i opieki społecznej (ur. 1900)
• 1985 – Aleksja González-Barros y González, Służebnica Boża, hiszpańska nastolatka (ur. 1971)
• 1988 – Teodor Parnicki, polski pisarz (ur. 1908)
• 1993 – Witold Jarosiński, polski pedagog, polityk, minister oświatay (ur. 1909)
• 1999 – Andrzej Kolikowski, polski gangster (ur. 1954)
• 2004 – Robert Dhery, francuski reżyser filmowy (ur. 1927)
• 2005 – John Alvheim, norweski polityk (ur. 1930)
• 2005 – Liu Binyan, chiński pisarz, dziennikarz (ur. 1925)
• 2005 – Milo Dor, austriacki pisarz pochodzenia serbskiego (ur. 1923)
• 2006 – Cezary Leżeński, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1930)
• 2007 – Iosif Dan, rumuński polityk (ur. 1950)
• 2007 – Władysław Grzędzielski, polski dziennikarz, publicysta, dyplomata (ur. 1920)
• 2007 – Karlheinz Stockhausen, niemiecki kompozytor (ur. 1928)
• 2008 – Aleksy II, rosyjski duchowny prawosławny, patriarcha Moskwy i Wszechrusi (ur. 1929)
• 2008 – Constantin Ticu Dumitrescu, rumuński polityk (ur. 1928)
• 2008 – Nina Foch, amerykańska aktorka (ur. 1924)
• 2009 – Otto Graf Lambsdorff, niemiecki polityk, minister gospodarki i technologii (ur. 1926)
• 2009 – Kálmán Markovits, węgierski piłkarz wodny, trzykrotny medalista olimpijski (ur. 1931)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień

• Tę stronę ostatnio zmodyfikowano 21:25, 6 mar 2010.
• Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.
• Zasady ochrony prywatności
• O Wikipedii
• Informacje prawne