Tworzenie książki (wyłącz)
Joachim Lelewel (ur. 22 marca 1786 w Warszawie, zm. 29 maja 1861 w Paryżu) – polski historyk, numizmatyk, poliglota (znał 12 języków), heraldyk i działacz polityczny.
Spis treści |
Pochodził ze spolonizowanej szlachty pruskiej. Jego dziadkiem był Heinrich Lölhöffel von Löwensprung. Profesor Uniwersytetu Wileńskiego i Uniwersytetu Warszawskiego, poseł na sejm (1830) z powiatu żelechowskiego, przewodniczący sejmowej Komisji Praw Organicznych i Administracyjnych.
Członek kierowanej przez Adama Czartoryskiego Rady Administracyjnej w powstaniu listopadowym (1830-1831), członek Rządu Narodowego. Był też prezesem założonego w trakcie powstania listopadowego Towarzystwa Patriotycznego - radykalnego odłamu obozu powstańczego, dążącego do wprowadzenia fundamentalnych reform społecznych. Przypisuje mu się zorganizowanie demonstracji patriotycznej 25 stycznia 1831, ku czci dekabrystów. Jest prawdopodobnie autorem hasła Za wolność naszą i waszą, które widniało na sztandarach powstańczych. 5 października 1831 roku wraz z oddziałami powstańczymi pod dowództwem ostatniego wodza naczelnego powstania gen. dyw. Macieja Rybińskiego przekroczył granicę Królestwa Polskiego i Prus w okolicach wsi Jastrzębie gdzie ogłoszono kapitulację i złożono broń. Wraz z armią na emigrację udały się też władze powstańcze z ostatnim prezesem Rządu Narodowego Bonawenturą Niemojowskim, członkowie sejmu, liczni politycy oraz znani poeci porucznik Wincenty Pol i Seweryn Goszczyński. Odchodząc na obczyznę świadczyli, że nie zrezygnują z podjętego celu. Po przekroczeniu granicy pruskiej na rzece Pissie wraz z żołnierzami armii polskiej został internowani w obozie nad Drwęcą w okolicach zabudowań klasztoru franciszkanów w Brodnicy.
Po upadku powstania emigrował z kraju; na emigracji był działaczem, a potem przywódcą Młodej Polski, założonej w szwajcarskim Bernie półtajnej organizacji o charakterze demokratyczno-republikańskim, związanej z Młodą Europą Giuseppe Mazziniego. W 1837 założył i kierował Zjednoczeniem Emigracji Polskiej, które dążyło do politycznego zjednoczenia całej polskiej emigracji (nie mylić ze Zjednoczeniem Emigracji Polskiej powstałym w Paryżu w 1866 roku).
Politycznie był zwolennikiem ustroju republikańskiego, zaś zainicjowana przez niego tzw. Szkoła lelewelowska (badająca procesy historyczne w ich całości) miała istotny wpływ na rozwój polskiej historiografii.
Był również założycielem, w 1815 roku, Tygodnika Wileńskiego - czasopisma o charakterze naukowo-literackim, na łamach którego debiutował m.in. Adam Mickiewicz. Pomysłodawca odznaczenia w randze orderu "Gwiazda Wytrwałości".
Brat Jana Pawła Lelewela, inżyniera i malarza, syn Karola Maurycego Lelewela, prawnika i w latach 1778-1794 skarbnika Komisji Edukacji Narodowej.
Rodzina pochodziła z Austrii, gdzie nosiła nazwisko von Loelhöffel. W XVII wieku przeniosła się do Prus Wschodnich, uzyskując indygenat z nazwiskiem Loelhöffel von Löwensprung. W r. 1768 Karol Maurycy von Löwensprung, ojciec Joachima, otrzymał polski indygenat ze zmianą nazwiska na Lelewel.
| 4. Henryk Loelhoeffel de Loewensprung | ||||||
| 2. Karol Maurycy Lelewel | ||||||
| 5. Konstancja von Jauch | ||||||
| 1. Joachim Lelewel | ||||||
| 6. Franciszek Ignacy Szeluta-Małynicki h. Kalwaria | ||||||
| 3. Ewa Szeluta-Małynicki h. Kalwaria | ||||||
| 7. Antonina Cieciszowska z Cieciszewa h. Pierzchała | ||||||
Przedmiot związany z rodziną Lelewelów można oglądać w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie. Jest to kołyska z 1710 roku. Podarował ją król August II Mocny Joachimowi Danielowi Lelewelowi, pradziadkowi Joachima Lelewela, z okazji chrztu jego syna.
|
|||||||
|
|||||||
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony